سخنرانی، دکترمرتضی فرهادی: گمانه ها و چون و چراهایی بر نقوش صخره ای تیمره  

 

 رنگ های شکم هوبره را، 

  اثر پای بز کوهی ر ا،
 خوب می دانم ریواس کجا می روید. سهراب سپهری

 هویت و اصالت هر جامعه در گرو شناخت ریشه های فرهنگی ، تمدن و دیگر پیشینه هاست. اگر این پیشینه‌ها درخشان باشند وشناخت افراد ازحد اطلاعات عبور کند وبه دانش برسد، باعث تبلور اهداف، اعتماد به نفس و درنهایت تغییر و تصعید از وجود، به تعالی ماهیت انسانی افراد می شود و شناخت انسان ها از حد هوشیاری به سوی آگاهی سوق و جهت پیدا می کند. (بهتر بشناسیم و بهتر بفهمیم) لذا هرچه این پیشینه های تاریخی اصیل و درخشان باشند، افراد آن جامعه از گذشته های خود بیشتراحساس غرورمی کنند و اعتماد به نفس می یابند و الهام می‌گیرند و بدیل آن افتخارات می آفرینند .جالب اینکه چگونگی رفتار و کردار افراد و جهت حرکت جامعه نیز بر آن اساس شکل می‌گیرد و فرد تعاملات اجتماعی با خود و دیگران را تنظیم می کند و شاهدی از حرکت انسان ها در طول تاریخ می‌شود. ازطرف دیگرخیلی ازجوامع بشری هم بوده اند که عصری درخشان وبی بدیل داشته اند. لکن به دلایل گوناگون از گذشته خود مغفول مانده اند و این غفلت باعث بی هویتی، عدم اعتماد به نفس و حرکت در خلا آنها شده است.

برای واکسینه شدن جامعه وگرفتار نشدن به این آفات، این وظیفه انسان های آگاه و متعهد است که درهر شرایط جهت آگاه سازی جامعه اهتمام داشته باشند. نگارنده براساس وظیفه وعلاقه به تاریخ وطن عزیز خود ایران سعی داشته، حداقل در این راستا تلاش ناچیزی داشته باشد تا شاید از این طریق بتواند نماد های تاریخی و فرهنگی ایران بویژه سنگ نگاره‌ها را که در مهجوریت و در معرض نابودی قرار دارند  درحد توان مکان یابی، مکان نمایی کنیم و به شرح و تصویر درآوریم. تا درآینده صاحب نظران، استادان و دانشجویان مطالعات وتحقیقات عمیقی برآنها داشته باشند وهمگون سنگ نگاره های دیگر ملل ثبت در آثار تاریخی و هنری ملی و جهانی ( یونسکو)  شوند.

 

 

 موزه های سنگی ، هنرهای صخره ای

سنگ نگاره ها، آینه های تمام نمای زندگی نیاکان ما
مهر ، محبت ، سادگی و شادی.

              محوطه های سنگ نگاره ها در ایران باستان کتاب های سنگی هستند که نویسندگان و هنرمندان  آنها ، در  دوره های مختلف ، زمانی که انسان هنوز زبانی برای گویش و خطی برای نوشتن نداشته، بواسطه آنها حرف  زده و شرح زندگی خود و دیگران وحتی محیط اقلیمی خود را تصویرکرده است، سنگ نگاره ها، نماد هایی از: زبان ، خط، آداب و رسوم ، اسطوره ها ، ادبیات و تعیین قلمرو و پیشرفت پلکانی  بشریند، در واقع سنگ نگاره ها ، علایم  و نشانه هایی هستند که از طریق آنها نیاکان ما توانسته اند زندگی کنند و دوام بیاورند.
 سنگ نگاره ها گنجینه های تجربه هر دوره بشریند که نسل به  نسل تکمیل ترانتقال یافته اند. شاید اگر سنگ نگاره ها نبودند آثاری از تمدن ، فرهنگ و پیشرفت امروزی هم نبود، مگر نه اینکه تمدن ها حاصل ساخته ها و تجارب بشری است1. ادامه مطلب

 

 

      سنگ نگاره ها یا هنرهای صخره ای کهن ترین آثارتاریخی و هنری بجامانده از بشر هستند. به تعبیری بستربوجود آمدن حروف رمزی ، خط ، تبادل پیام ، زبان ، تاریخ ،اسطوره ها، هنر و فرهنگ از سنگ نگاره هاست و آنها از بهترین ابزارهای رمزگشایی ماقبل تاریخ هستند، تعداد آنها فقط در یک منطقه محدود در ایران (  تیمره ) به  بیش از 21 هزار مورد می رسد  که   عمر  بعضی از آنها  در  ایران    ( غار یافته در لرستان ) به چهل هزارسالPrehistoric می رسد ( Perfessor Marcel Ot ) و بشرتا کنون موفق به کشف هیچ پدیده تاریخی و هنری بدین قدمت نشده است2.  
                                                     
سنگ نگاره  یا هنر صخره ای چیست؟  ادامه مطب ...

 

 نمونه هایی از تبدیل اندیشه ها به تصاویر و نماد ها درایران باستان (ideogram)

  

انسان برای اینکه بتواند اندیشه های درونی خود را نمود بیرونی دهد و آنها را ماندگارکند، پای به عرصه نگارش گذاشت. تصاویری واقعی از زندگی خود و دیگران ، محیط زیست، اعتقادات ، آیین های مذهبی، رقص های جادویی ، صحنه های رزم و شکار را برای ارتباط کتبی ترسیم کرد و با این کار، خط تصویری را آفرید ، به تعییری شروع به نماد آفرینی ونمادگذاری با توجه به مقتضیات محیط زیستی دوران خود کرد. نیازهای اجتماعی و روانی روبه تزاید ، او را به روش تصویرنگارى که ابتدا رسم تصاویر اشیاء ساده بود واداشت و این سیر تعالی طی سالیان طولانی باعث گردید تا تصاویر اشیایى شبیه به اندیشه‌های خود را خلق نماید 3 . ادامه مطلب ...