سنگ نگاره های مشگین شهر اردبیل
جهت دیدار از سنگ نگاره های محوطه های متعدد مشگین شهر . در تاریخ 26/3/1388 وارد آن شهر شدیم ، ضمن هماهنگی با رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مشگین شهر، قرار شد فردا صبح از محوطه های مکشوفه آن دیار باز دید داشته باشیم. ساعت 10 صبح 27/3/ 88.به اتفاق دوتن از کارشناسان میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی راهی محوطههای مورد نظر شدیم که شرح آنها در زیر آورده شده است.
تعداد تقریبی نقوش قابل مشاهده بیش ده ها مورد است. این محوطه در مقایسه با دیگر محوطه های منطقه از بیشترین آثار حکاکی برخوردار است. قدمت آنها با توجه به نمونه های مکشوفه در جمهوری آذربایجان (قوبستان) و دیگر نقاط ایران به هزارههای دوم تا پنجم قبل از میلاد متغیر است که جهت قطعیت باید از تکنولوژی طیف سنجی شتاب دهنده کمک بگیریم.
2- محوطه شهریری:
این محوطه در 35 کیلومتری جاده مشگین شهر به اردبیل و در شمال شرق مشگین شهر و یک کیلومتری روستای پیرازمیان واقع شده است.
این محوطه نیز درکنار رودخانه قره سو واقع است که بر روی سنگ های اطراف آن سنگ نگاره های متعددی با طرح و ابعاد مختلف حک شده است. کلیه نقوش به وجود آمده بر اثر ضربه زدن های منظم و دقیقی است که با سنگ های سخت، استخوان حیوانات و فلزات سخت به وجود آمده اند.
3- محوطه قره قلعه گللر محمدحسن:
این محوطه در بخش مرکزی و در14 کیلومتری ضلع غربی مشگین شهر واقع شده است. در این محوطه بر روی تخته سنگی بزرگ نقشهایی از بزکوهی، انسان و دیگر جانداران به چشم می خورد ، تعداد آنها کم تر از ده مورد است که دوره حکاکی آنها همگون دیگرمحوطه های مکشوفه در آن دیار است.
4- محوطه روستای ملالو:
این محوطه در بخش مراد لو و در46 کیلومتری شمال مشگین شهر واقع است. بیش از ده ها مورد نقوش در آنجا کشف شده است که بیشترین نقوش بزکوهی است. دوره تاریخی آنها همگون با محوطه شیخ مدی است. لازم به ذکر است که بوم های سنگ نگاره های این محوطه هم، مانند محوطه ی شیخ مدی گرد هستند .
یک بوم با نقش های فراوان وکهن. محل: محوطه روستای مشیران مشگین شهر عکاس:محمد ناصری فرد تاریخ : بهار88
درپایان جای دارد از همکاری خوب اداره میراث فرهنگی مشگین شهر، بویژه جناب آقای محرم جعفری رئیس اداره و کارشناسان محترم آن اداره آقایان سیاوش عبدالهی و مسعود ناقلی و راننده ی آن عزیزان جناب آقای میرصفر اکبری تشکر و قدر دانی خودمان را داشته باشیم.
با احترام- محمد ناصری فرد 28/3/88
سنگ نگاره های مشکین شهر 2
نقشه و موقعیت مشکین شهر در آذربایجان از سایت شهرستان مشکین شهر
با توجه به نمونه های مشابه سالیابی شده درارسباران و کشورهای همسایه که ذکر آنها رفت، قدمت بعضی ازآنها حداقل بین 5- 8 هزارسال ق.م. است که این قدمت با توجه به نمونه های سالیابی شده دراکثر کشورهای مذکور، بستر مناسبی جهت رواج صنعت توریسم و اکوتوریسم در آن دیارمی تواند باشد. این دیار با توجه به ظرفیت های متنوع دیگر ، جایگاهی مناسب و رفیع جهت اشتغال زایی است . سنگ نگاره های مشکین شهر نیاز مند پژوهش های بیشتری است . جهت کشف نمونه های ارزنده ی دیگر، حفاظت ازآنها دربرابر سرمای شدید و افراد ناآگاه امری جدی محسوب می شود .
[1] - قسمتی ازمقاله هنر صخره ای در شمال غرب ایران، (سنگ نگاره های هوندرا ، لقلان)- ازمجموعه مقالات همایش بین الملی باستان شناسی ایران ،