سه شنبه 16 شهریور 1389   
 
 
 
مديريت محتوا

                                                      سنگ نگاره های کوه کفتر لو شهریار


سنگ نگاره های کوه کفتر لو شهریار در بررسی های باستان شناسی شهرستان شهریار در سال 1380 مجموعأ 75 اثر باستانی و تاریخی شناسایی شد. از این تعداد 15 اثر به دوران پیش از تاریخ ، 4 اثر به دوران تاریخی و 56 اثر به دوره اسلامی تعلق دارد. بدیهی است که این رقم شمار دقیق و کامل آثار مذکور نیست . چه بسا بقایا و نشانه های سطحی و زیر سطحی دیگری وجود داشته باشد که با کشفیات اتفاقی یا طی بررسی ها و مطالعات آینده بتوان به وجود آنها پی برد. همچنین آرا و دیدگاه های پژوهشی را باید در طبقه بندی ، نگرش و از لحاظ آثار در گزارش تدوین شده دخیل دانست . در هر حال از مجموع آثار شناسایی شده بر اساس تقسیمات داخلی شهرستان شهریار 148 اثر در بخش ملارد، 25 اثر در بخش مرکزی و 2 اثر در بخش قدس قرار دارد.1 وقتی به 75 نمونه آثارتاریخی سال یابی شده محوطه های شهریار نگاه می کردم و در ستون آثار جایی برای سنگ نگاره های کوه کفتر لو دیدم ، بسیار شادمان و متعجب شدم که نام و اثری از سنگ نگاره هایی که چون ماه بر تارک و فراز دشت حاصل خیز شهریار می درخشند ، از دید و نظر صاحب نظران تیز بین دیرینه شناس مکتوم نمانده است. سنگ نگاره های کوه کفتر لو همچون دیگر نمونه های موجود درایران ، نمادی از همبستگی ملی ایران در اعصار پیش از تاریخ ایران بوده است.

 

 

نمونه هایی که دانشمندان دیرینه شناس مشهور جهان همچون پرفسور مارسل اوت و لوروا گوران قدمت بعضی از آنها را بین 9 تا چهل هزار سال تخمین زده اند . در این شرایط است که انسان به مهجوریت سنگ نگاره های ایران پی می برد. منطقه شهریار قدمتی ورای آثار ذکر شده دارد کما اینکه در سال یابی کارشناسان آثار باستانی در رده بندی وتعیین قدمت سنگ نگاره ها، به پیش از تاریخ آنها اشاره شده است. در آینده ارزش هنری و تاریخی سنگ نگاره های کوه کفترلو در نزدیکی روستای دولت آباد بیشتر هویدا خواهد شد واین یک کار بی نظیردر ایران است که فرمانداری شهرستان شهریار انجام داده است.

! - ردیف ۹ فهرست بناها و آثارتاریخی ُ فرهنگی ـ فرمانداری شهریار - فرشید مصدقی ُ عضو هیات علمی

از کتاب : موزه های سنگی. هنرهای صخره ای (سنگ نگاره های ایران ) پژوهش نگارنده

خوشبختانه متوجه شدیم که در تاریخ 21-مرداد-1386 توسط دوتن از باستان شناسان معروف ایران بنامهای آقایان: دکتر پرویز رجبی و دکتر رضا مرادی غیاث آبادی پژوهشی برآن سنگ نگاره ها انجام شده است ، موفق شدیم گزارش آنها بیابیم و عیناً در زیر بیاوریم ، خوشبختانه آرزوی دیرینه ای که در پژوهش سال 80 طالب آن بودیم محقق شده .

 صخره‌کندهای کفترلی دومین سنگ‌نبشته نویافته به خط هندسی در ایران

رضا مرادی غیاث آبادی(مصاحبه خانم طاهره رحیمی از خبرگزاری میراث فرهنگی )

دومین کتیبه صخره‌ای به خط هندسی به همراه شمار فراوانی از نگاره‌های شکارچیان، جانوران اهلی و شکاری در دشت اخترآباد شهریار شناسایی شده است. (در باره آشنایی با خط هندسی و نخستین کتیبه صخره‌ای بدست آمده از این خط بنگرید به گزارش مقدماتی «سنگ‌نبشته کن‌چرمی»). مدتی پیش، آقای رحیمی (مدیر پایگاه میراث فرهنگی شهریار) از پیدایی نگارکندهایی در شهریار باخبرم کرد و سپس از روی لطف مرا به دیدار آنها برد. پس از دیدار و بررسی این صخره‌کندهای آکنده از نگاره‌هایی که نمونه‌های مشابه فراوانی از آنها در نواحی گوناگون دیده می‌شود، به وجود چندین نشان‌ ویژه خط هندسی که در سنگ‌نبشته کن‌چرمی نیز دیده شده بود، پی بردم و به این ترتیب دومین کتیبه صخره‌ای به این خط در ایران شناسایی شد. کوه کفترلی (کفترلو) در شهریار به خاطر در برداشتن کتیبه‌ای باستانی که تنها یک نمونه مشابه با خود را در سراسر کشور دارد، دارای اهمیتی ویژه است که لازم است تا با مطالعاتی فراگیر به بررسی و معرفی آن پرداخت. صخره‌کندهای کفترلی در 35 درجه و 37 دقیقه شمالی، 50 درجه و 40 دقیقه شرقی، با ارتفاع 1303 متر از سطح دریا و حدود 30 متر از سطح عمومی دشت، در دامنه جنوبِ جنوب شرقی کوهی به همین نام در شمال قلعه و روستای متروکه احمدآباد و در فاصله حدود ده کیلومتری شرق اخترآباد شهریار قرار دارند. چشم‌انداز عمومی منطقه، دشت حاصلخیزی با حدود سی رشته قنات و بازمانده‌های روستاها و قلعه‌های فراوانی است که تقریباً تمامی ساکنان آن از منطقه کوچ کرده‌اند. این دشت در گذشته ناحیه‌ای آبادان و سرسبز بوده که خشک‌رودهای فراوان در پیرامون کوه کفترلو بازمانده‌ای از چشم‌انداز خرم روزگاران باستان است. سرسبزی منطقه بخصوص وامدار آب‌های زیرزمینی فراوان که گاه تنها در عمق دو متری زمین هستند، می‌باشد. در فصل بهار، دشت اخترآباد بخاطر رویش گونه‌های فراوانی از گل‌ها و گیاهان خودرو و از جمله گل شقایق، به دشت شقایق‌ها معروف شده است. کوه کفترلی از نوعی «تله سنگ» و سنگ‌های آذرین درونی که شباهت زیادی به سنگ سماق دارد، بوجود آمده و هوازدگی‌های هزاران ساله موجب تشکیل لایه صیقلی قهوه‌ای رنگی بر سطح سنگ‌ها شده است. بجز بخش باریک و بلندی از کوه که حدود پنج متر پهنا و یکصد متر درازا دارد و سنگ‌نگاره‌ها و سنگ‌نبشته‌ها بر آن نگاشته شده است، بقیه بخش‌های سنگی این کوه آتشفشانی در دل خاک فرو رفته‌اند. پاره‌های کوچکی از سنگ کوه به فراوانی تمامی دشت پیرامون را تا شعاع صدها متر پوشانده‌اند. در پیرامون نگارکندها اثری از دوره‌های استقراری یا پاره‌های سفال دیده نمی‌شود.
 
 
 
 
 
لطفاً ازاین آدرس هم دیدن نمایید